Avrupa'da doğal gaz fiyatı 90 euroyu aştı: Aralık 2022'den bu yana zirve

Kış yaklaşırken Avrupa'nın enerji gündemi yeniden ısınıyor. Avrupa'da doğal gaz fiyatları, yaklaşık dört yıl aradan sonra ilk kez megavatsaat başına 90 euro seviyesini aştı. Piyasanın referans göstergesi olan Hollanda TTF vadeli işlemlerinde fiyat 90,14 euroya yükselerek Aralık 2022'den bu yana en yüksek düzeye ulaştı. Artış, olası bir enerji krizi endişelerini yeniden gündeme taşıdı.

Avrupa'da doğal gaz fiyatları neden yükseliyor?

Fiyat artışının arkasında iki temel etken öne çıkıyor: düşük depolama seviyeleri ve Asya'dan gelen güçlü talep. Avrupa genelinde doğal gaz depolarının doluluk oranı yüzde 75 civarında seyrediyor. Bu oran, 2009'dan bu yana aynı dönemler için kaydedilen en düşük seviyelerden biri.

Avrupa'nın en büyük ekonomisi Almanya'da tablo daha da dikkat çekici. Ülkedeki depoların doluluk oranı yüzde 61'in biraz üzerinde bulunuyor. Kış aylarının yaklaşmasıyla birlikte bu seviyelerin olası soğuk hava dalgalarında yeterli olup olmayacağı soru işareti yaratıyor.

Öte yandan soğuk kış beklentisiyle Asya'dan sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) talebinde önemli bir artış bekleniyor. Bu durum, LNG kargoları için Avrupa ile Asya arasındaki rekabeti kızıştırıyor ve spot piyasalardaki fiyatları yukarı itiyor. Avrupa, Rusya'dan boru hattıyla gelen gazın büyük ölçüde azalmasının ardından LNG ithalatına daha bağımlı hale gelmişti.

Avrupa Birliği, enerji krizinin ardından üye ülkelerin kış öncesinde depolarını belirli bir seviyeye kadar doldurmasını öngören kurallar benimsemişti. Ancak bu yıl depolama hızının önceki yılların gerisinde kalması, piyasada arz güvenliğine ilişkin endişeleri artırıyor. Analistler, kışın sert geçmesi halinde depolardan çekişin hızlanacağını ve fiyatların daha da oynak bir seyir izleyebileceğini belirtiyor.

Tüketiciler ve sanayi için ne anlama geliyor?

Mevcut fiyatlar, 2022'deki enerji krizinin zirve seviyelerinin hâlâ oldukça altında. Ancak yükseliş, hem hane halkı hem de sanayi için maliyet baskısını belirgin şekilde artırıyor. Özellikle doğal gazı hammadde ve enerji kaynağı olarak yoğun kullanan kimya, gübre, cam ve seramik gibi sektörler fiyat hareketlerini yakından izliyor.

Elektrik üretiminde doğal gazın payının yüksek olduğu ülkelerde gaz fiyatlarındaki artışın elektrik tarifelerine de yansıması olası görülüyor. Bu nedenle fiyatların kış boyunca hangi seviyede seyredeceği, Avrupa ekonomisinin büyüme görünümü açısından da önem taşıyor.

Avrupa Birliği ülkelerindeki güncel depo doluluk oranları, Gas Infrastructure Europe'un AGSI şeffaflık platformunda günlük olarak yayımlanıyor. Piyasa oyuncuları, önümüzdeki haftalarda hava sıcaklıklarına ilişkin tahminlerin ve LNG sevkiyatlarının fiyatları belirleyen başlıca etkenler olacağını değerlendiriyor.

Görsel: Gerd Fahrenhorst / Wikimedia Commons, CC BY 3.0