MEB Ortak Yazılı Sınav Sistemi kılavuzunu yayımladı: Neler değişiyor?

Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), okullarda yapılan yazılı sınavlarda ortak bir çerçeve oluşturmak için geliştirdiği Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS) için uygulama kılavuzunu yayımladı. Öğretmenlerin Eğitim Bilişim Ağı (EBA) üzerinden kullanacağı sistem; sınav planlaması, soru hazırlama, puanlama ve öğrenci bazında analizi tek bir yapıda topluyor. Öğretmen ve veliler arasında son günlerde çok konuşulan sistemin ayrıntıları böylece netleşti.

Ortak Yazılı Sınav Sistemi hangi sınıflarda uygulanacak?

Kılavuza göre sistem, 2026-2027 eğitim öğretim yılının birinci dönem birinci yazılı sınavlarından itibaren resmi ve özel okullarda devreye giriyor. Kapsam şöyle:

• Ortaokul (5, 6 ve 7. sınıflar): Türkçe, matematik, fen bilimleri, sosyal bilgiler, din kültürü ve ahlak bilgisi ile İngilizce.
• Lise (9, 10 ve 11. sınıflar): Türk dili ve edebiyatı, matematik, fizik, kimya, biyoloji, tarih, coğrafya, din kültürü ve ahlak bilgisi, felsefe ile İngilizce.

7. ve 11. sınıfların İngilizce dersleri ise uygulamanın dışında tutuldu.

Soru havuzu ve öğretmenin rolü

Bakanlık, birinci dönemin ilk ortak yazılıları öncesinde sisteme yaklaşık 8 bin soru aktarmayı, sonraki her sınav döneminde de yaklaşık 8 bin yeni soru geliştirmeyi hedefliyor. Sınavlar, zümre öğretmenlerinin konu soru dağılım tablolarından seçeceği senaryolara göre hazırlanacak.

Seçilen senaryodaki iki öğrenme çıktısına yönelik iki açık uçlu soruyu ve bunların puanlama anahtarını öğretmenler kendisi yazacak; kalan sorular havuzdan seçilecek. Soruların kolay, orta ve zor olarak güçlük düzeyini ve puan değerini de öğretmenler belirleyecek. Havuzdaki sorular sınavdan 4 gün önce öğretmenlerin erişimine açılacak. Bakanlık kaynakları, zümrenin uygun bulmadığı iki soruyu değiştirebileceğini ve sınavların ortalama 6-8 açık uçlu sorudan oluşacağını aktarıyor.

Öğrenciler sonuçları nasıl görecek?

Sınavların ardından öğretmenler, her öğrencinin her sorudan aldığı puanı e-Okul'a işleyecek. Böylece öğrenci, sınıf ve şube düzeyinde analiz yapılabilecek. Öğrenciler yalnızca toplam puanlarını değil, hangi öğrenme çıktılarında güçlü olduklarını ve hangi konularda desteğe ihtiyaç duyduklarını da görebilecek. Aynı derste farklı zamanlarda girilen sınavların karşılaştırılmasıyla akademik gelişim de izlenebilecek.

Takvim ve pilot uygulama

Sistemle ilgili bilgilendirme ve eğitimler 19-23 Ekim'de tamamlanacak. Öğretmenler 26 Ekim'e kadar sistemde deneme yapabilecek; bu tarihten sonra okul geneli ortak yazılı sınav işlemleri sistem üzerinden yürütülecek.

Bakanlık, sistemin hazırlık aşamasında 2025-2026 eğitim öğretim yılında saha araştırması yapıldığını da açıkladı. Araştırmada 81 ilden 150 ortaokul ile 152 lisenin sınav süreçleri incelendi ve toplam 2 bin 110 sınava ait evrak değerlendirildi. Sonuçlar, öğretmen ve yöneticilerle yapılan odak grup görüşmelerinde ele alındı.

MEB kaynaklarına göre sistemin pilot uygulaması 8-12 Haziran 2026'da 11 ilde, 9. sınıf din kültürü ve 10. sınıf felsefe derslerinde toplam 1.999 okulda yapıldı. Bakanlık, okul geneli ortak sınav ve açık uçlu soru uygulamasının aslında 2023'te yayımlanan Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği'nden bu yana yürürlükte olduğunu, yeni sistemin bu süreci dijital ortama taşıdığını vurguluyor. Sistemin öğretmenlerin iş yükünü artıracağı yönündeki eleştirilere karşı da kararların büyük bölümünün zümre öğretmenlerine bırakıldığını belirtiyor.

Fotoğraf: No machine-readable author provided. Lewser~commonswiki assumed (based on copyright claims). / Wikimedia Commons, Public domain