Yargıtay'dan yurt dışı boşanmalar için emsal karar: Karekodlu belge yetmedi

Yurt dışında boşanan ve bu kararın Türkiye'de de geçerli olmasını isteyen çok sayıda kişiyi ilgilendiren önemli bir karar çıktı. Yargıtay karekodlu belge kararı ile Belçika'da verilen boşanma kararının Türkiye'de tanınması için dosyaya sunulan karekodlu belgeleri yeterli görmedi. Yüksek mahkeme, yabancı mahkeme kararlarının kanunun öngördüğü şekilde onaylı belge olarak sunulması gerektiğini vurguladı.

Yargıtay karekodlu belge kararına nasıl ulaşıldı?

Belçika'da mahkeme kararıyla boşanan D.O. ve E.O. çiftinden E.O., bu kararın Türkiye'de de geçerli olması için Eskişehir 5. Aile Mahkemesi'nde tanıma davası açtı. Dava dosyasına yabancı mahkeme kararı ile kesinleşme şerhi, karekodlu belgeler halinde sunuldu.

Eskişehir 5. Aile Mahkemesi, uluslararası onaylı belgenin aslının dosyaya sunulmadığı ve karekodlu evrakın kanunda aranan onaylı belge şartını karşılamadığı gerekçesiyle davayı reddetti. Karara yapılan itirazın ardından dosya önce istinaf mahkemesine, ardından Yargıtay'a taşındı. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi de yerel mahkemenin kararını yerinde bularak onadı.

Böylece dijital ve karekodlu belgelerin tek başına, yabancı mahkeme kararlarının Türkiye'de tanınmasında aranan onaylı belge şartını karşılamayabileceği yönünde dikkat çeken bir karar ortaya çıktı.

Karar, yurt dışında verilen boşanma kararlarının tanınmasına ilişkin benzer davalarda yol gösterici olabilecek nitelikte görülüyor.

Kanun ne diyor?

Davada D.O.'nun avukatlığını yapan Aslıcan Özgür İleli, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un 53. maddesine dikkat çekti. Bu maddeye göre tanıma ya da tenfiz talebinde, yabancı mahkeme kararının kararı veren ülkenin yetkili makamlarınca usulüne uygun şekilde onanmış aslının veya onaylı örneğinin ve tercümesinin sunulması gerekiyor. Kanun metnine Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden ulaşılabiliyor.

Uygulamada yabancı ülkelerdeki resmi belgelerin Türkiye'de kullanılabilmesi için genellikle apostil şerhi ya da konsolosluk onayı gibi işlemler gerekiyor. Pek çok ülke artık mahkeme kararlarını dijital ortamda ve karekodla doğrulanabilir biçimde düzenliyor. Ancak Yargıtay'ın bu kararı, tanıma davalarında söz konusu dijital belgelerin tek başına yeterli kabul edilmeyebileceğini gösteriyor.

Hukukçular, yurt dışında boşanan ve kararın Türkiye'de tanınmasını isteyen kişilerin, dava açmadan önce kararın onaylı aslını veya onaylı örneğini ve kesinleşme şerhini usulüne uygun şekilde temin etmesini öneriyor. Aksi halde dava reddedilebilir ve süreç uzayabilir. Bu durum, özellikle Avrupa ülkelerinde yaşayan çok sayıda Türk vatandaşı için önem taşıyor; çünkü yurt dışında verilen boşanma kararı Türkiye'de tanınmadıkça, kişiler Türk kayıtlarında evli görünmeye devam ediyor.

Görsel: Metuboy / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0