Fergani'nin altıncı uydusu FRG-100D4 yörüngesine yerleşti

Türkiye'nin özel sektör uzay girişimlerinden Fergani Uzay, yeni bir uyduyu daha yörüngeye taşıdı. Fergani FRG-100D4, şirketin altıncı deneme uydusu olarak SpaceX'in Bandwagon-5 görevi kapsamında uzaya gönderildi. 160 kilogram ağırlığındaki uydu, 590 kilometre irtifadaki hedef yörüngesine yerleşerek göreve başladı.

Fergani FRG-100D4 nasıl fırlatıldı?

Uydu, 20 Ekim'de Türkiye saatiyle 14.04'te fırlatıldı. Fırlatmadan yaklaşık 63 dakika sonra, saat 15.07'de roketten ayrılarak hedef yörüngesine ulaştı. SpaceX'in Bandwagon görevleri, çok sayıda küçük uyduyu aynı roketle belirli yörüngelere taşıyan "ortak yolculuk" (rideshare) seferleri olarak biliniyor. Bu model, küçük uydu üreticilerinin fırlatma maliyetini önemli ölçüde düşürüyor.

FRG-100D4'ü önceki uydulardan ayıran en önemli özellik, üzerinde taşıdığı yerli donanım sayısı. Uyduya Fergani bünyesinde geliştirilen tepki tekeri, manyetik tork çubuğu, manyetometre, ataletsel ölçüm birimi (IMU), GNSS alıcısı, yönlenebilir güneş panelleri, batarya paketi, rejeneratif modem ve faz dizili anten entegre edildi. Uydu ayrıca ileri görevler için yapay zekâ destekli bir bilgisayar da taşıyor.

Bu bileşenlerin uzay ortamında çalıştırılmasıyla, yerli aviyonik ekipmanların doğrulanması ve bu sistemlere "uzay tarihçesi" kazandırılması hedefleniyor. Uzay tarihçesi, bir donanımın gerçek uzay koşullarında başarıyla çalıştığının belgelenmesi anlamına geliyor ve sonraki görevlerde kullanılabilmesi için kritik önem taşıyor.

Uydudan alınacak ilk veriler, yerli alt sistemlerin uzay koşullarındaki performansını gösterecek.

Uluğ Bey takım uydu sistemi hedefi

FRG-100D4, şirketin şimdiye kadarki en yüksek güç üretim kapasitesine sahip uydusu. Geliştirilmiş navigasyon ve genişbant haberleşme faydalı yükleriyle donatılan uydu, Uluğ Bey Takım Uydu Sistemi projesinde önemli bir aşama olarak görülüyor. Fergani, önümüzdeki beş yıl içinde 200'den fazla uydudan oluşacak sistemi öz kaynaklarıyla tamamlamayı hedefliyor.

Projenin hayata geçmesiyle Türkiye'nin bağımsız bir navigasyon ve haberleşme ağına sahip olması amaçlanıyor. Şirket, takım uydu çalışmalarının yanı sıra yerli bir fırlatma aracı geliştirme çalışmalarını da sürdürüyor.

Fergani'nin uzay yolculuğu Ocak 2025'te ilk uydu FGN-100-D1'in fırlatılmasıyla başlamıştı. Şirket, 2 Kasım 2025'te FGN-100-D2'yi, aynı yılın 28 Kasım'ında ise hibrit itki sistemine sahip yörünge transfer aracı FGN-TUG-S01'i uzaya göndermişti. Bandwagon görevleri ve fırlatma takvimi hakkındaki bilgiler SpaceX'in fırlatma sayfasında yer alıyor.

Küçük uydu teknolojileri, son yıllarda dünya genelinde hızla büyüyen bir pazar haline geldi. Düşük yörüngede çok sayıda uydudan oluşan takımyıldızlar, hem haberleşme hem de konum belirleme hizmetlerinde yeni olanaklar sunuyor. Fergani'nin yeni uydusu da bu alandaki yerli birikimin artmasına katkı sağlayacak adımlardan biri olarak değerlendiriliyor.