Sigara tütününde mikroplastik: 88 markanın 83'ünde plastik parçacık bulundu

Plastik kirliliğinin ulaşmadığı yer neredeyse kalmadı. Uluslararası bir araştırma ekibinin yürüttüğü yeni çalışma, sigara tütününde mikroplastik bulunduğunu ortaya koydu. Arnavutluk'tan İngiltere'ye kadar 18 ülkeden toplanan 88 farklı sigara çeşidinin incelendiği araştırmada, örneklerin 83'ünde mikroplastik tespit edildi. Analizlerde toplam 988 plastik parçacığı sayıldı ve bir gram tütünde ortalama 7,2 parçacık bulundu.

Sigara tütününde mikroplastik nasıl tespit edildi?

Çalışma, Çukurova Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sedat Gündoğdu ile farklı üniversitelerden araştırmacıların katılımıyla yürütüldü. Bugüne kadar sigara ve plastik kirliliği ilişkisi büyük ölçüde filtreler üzerinden tartışılıyordu. Bu kez ise doğrudan tütünün içeriği mercek altına alındı. Mikroskop ve ileri analiz tekniklerinin kullanıldığı araştırma, çevre kirliliği alanının önde gelen yayınlarından Environmental Pollution dergisinde yayımlandı.

Tespit edilen parçacıkların yüzde 37,3'ünü polietilen, yüzde 23,6'sını polipropilen, yüzde 22,6'sını ise PET/polyester oluşturdu. Daha düşük miktarlarda naylon, polikarbonat, akrilik, pleksiglas (PMMA) ve PVC'ye de rastlandı. Bu plastik türleri ambalaj, tekstil ve pek çok günlük tüketim ürününde yaygın olarak kullanılıyor.

Mikroplastikler, boyutu 5 milimetrenin altındaki plastik parçacıklar olarak tanımlanıyor. Bu parçacıklar bugüne kadar deniz suyundan içme suyuna, tuzdan çeşitli gıdalara kadar pek çok üründe tespit edilmişti. Yeni araştırma, listeye tütünü de ekledi.

Türkiye listede ikinci sırada

Araştırmada ülkeler arasındaki farklar da karşılaştırıldı. Bir gram tütünde 30 parçacıkla Bosna-Hersek ilk sırada yer aldı. Türkiye'den toplanan örneklerde ise gram başına 19 parçacık tespit edildi ve Türkiye listede ikinci oldu. Türkiye'yi Finlandiya, Karadağ, İsveç ve Letonya izledi.

Prof. Dr. Gündoğdu, kirliliğin kaynağına ilişkin değerlendirmesinde tütünün kurutulması ve taşınması sırasında plastik malzemelerle temas etmesinin etkili olabileceğini belirtti. Kurutma brandaları ve taşıma çuvallarında kullanılan PVC ve polipropilen gibi malzemelerin zamanla parçalanarak tütüne karışabileceğini ifade etti.

Yanma sırasında ne oluyor?

Gündoğdu, sigaranın yanan ucunda sıcaklığın 600 ila 900 santigrat dereceye ulaşabildiğine dikkat çekti. Bu koşullarda tütünün içindeki plastiklerin parçalanarak zararlı kimyasallar açığa çıkarabileceğini söyleyen Gündoğdu, sigara içenlerin bu maddelere de maruz kalabileceğini vurguladı.

Araştırmacı, sigaranın bırakılmasının ya da tüketimin azaltılmasının önemine işaret ederken üretim aşamasında plastik bulaşmasını önleyecek tedbirlerin alınması gerektiğini de söyledi. Uzmanlara göre çalışma, mikroplastiklerin gıdanın yanı sıra tütün gibi tarım ürünlerine de girdiğini gösteren yeni bir veri sunuyor. Araştırmacılar, tütünün tarladan pakete kadar geçtiği tüm aşamaların plastik kirliliği açısından ayrıca incelenmesi gerektiğini düşünüyor.

Görsel: Ben Schumin from Montgomery Village, Maryland, USA / Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0